Wat verandert er voor werkgevers en arbeidsmigranten?
Op 22 mei 2026 is de herziene Europese single permit-richtlijn in werking getreden. De oorspronkelijke richtlijn 2011/98/EU is vervangen door richtlijn (EU) 2024/1233 en brengt belangrijke wijzigingen mee voor de procedures rondom verblijfsvergunningen voor arbeid in Nederland. Bij Arslan Lit Advocaten zetten wij de belangrijkste veranderingen voor u op een rij.
Wat is de single permit-richtlijn, en wat is de GVVA?
In de Nederlandse praktijk wordt regelmatig gesproken over de ‘gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid’ (GVVA). Het is goed om te weten dat dit begrip juridisch twee lagen heeft.
In strikte wettelijke zin is de ‘gecombineerde vergunning’ of GVVA de verblijfsvergunning die wordt verleend voor arbeid in loondienst, lerend werken of seizoenarbeid, gecombineerd met een zogenaamd aanvullend document waarop de arbeidsmarktaantekening staat. Deze vergunning is één document dat zowel het verblijfsrecht als de arbeidstoestemming bij een specifieke werkgever vastlegt.
De single permit-richtlijn — ofwel de richtlijn gecombineerde vergunning — heeft echter een bredere reikwijdte. De richtlijn regelt enerzijds een éénloketprocedure voor de vergunningverlening, en anderzijds een gemeenschappelijk pakket arbeidsrechten voor alle werknemers uit derde landen die legaal in een EU-lidstaat verblijven. Na de herziening door richtlijn (EU) 2024/1233 vallen ook de procedurele waarborgen — zoals beslistermijnen en rechten bij werkloosheid — op een breder scala aan arbeidsgerelateerde verblijfsvergunningen. Concreet gaat het om de volgende verblijfsdoelen:
- Arbeid in loondienst
- Arbeid als kennismigrant
- Europese Blauwe Kaart (EBK)
- Onderzoek in de zin van richtlijn (EU) 2016/801
- Lerend werken
- Arbeid als niet-geprivilegieerd militair of burgerpersoneel
- Zoekjaar hoogopgeleiden
Wanneer wij hieronder spreken over ‘de richtlijn’, bedoelen wij dit bredere toepassingsgebied zoals herzien per 22 mei 2026.
De belangrijkste wijzigingen per 22 mei 2026
Beslistermijn eerste aanvraag: mogelijkheid tot verlenging met 30 dagen
De standaard beslistermijn bij een eerste aanvraag blijft 90 dagen. Nieuw is dat de IND deze termijn bij een eerste aanvraag eenmalig mag verlengen met maximaal 30 dagen. Dit mag alleen in uitzonderlijke gevallen die verband houden met de complexiteit van de aanvraag. De IND moet deze verlenging schriftelijk motiveren aan de aanvrager.
Wijziging van werkgever: beslissing binnen 45 dagen
Wanneer een houder van een vergunning die onder de richtlijn valt van werkgever wisselt, moet de IND voortaan binnen 45 dagen op de aanvraag beslissen. Dit is een aanzienlijk kortere termijn dan de gebruikelijke 90 dagen. Voor houders van een Europese Blauwe Kaart gelden in de eerste twaalf maanden na verlening specifieke termijnen: de IND moet binnen 30 dagen beslissen op een verzoek tot werkgeverswisseling binnen die periode.
Verlenging en wijziging verblijfsdoel
Bij een aanvraag tot verlenging van de huidige verblijfsvergunning of wijziging van het verblijfsdoel geldt in beginsel de reguliere beslistermijn van 90 dagen. De herziene richtlijn verduidelijkt dat bij een combinatie van werkgeverswisseling en verlenging de kortste termijn leidend is: de IND moet de werkgeverswisseling binnen 45 dagen beoordelen. Eventuele leges worden bij een gecombineerde aanvraag slechts eenmaal geheven.
Gevolgen van niet-tijdig beslissen: recht om te werken bij de nieuwe werkgever
Een van de meest impactvolle wijzigingen betreft het gevolg als de IND niet tijdig beslist op een aanvraag tot wijziging van werkgever. De aanvrager heeft in dat geval het recht om bij de nieuwe werkgever aan de slag te gaan, totdat de IND alsnog een beslissing neemt. Dit biedt arbeidsmigranten een stevige waarborg tegen onnodig lange onzekerheid en beschermt werkgevers tegen het verlies van talent door vertragingen bij de IND.
Verlenging zoekperiode bij werkloosheid naar 6 maanden
Onder het vorige regime gold bij werkloosheid voor de meeste verblijfsdoelen een zoekperiode van drie maanden. De herziene richtlijn verlengt deze zoekperiode naar 6 maanden in specifieke situaties, waaronder:
- De arbeidsmigrant is ten minste 2 jaar houder van een verblijfsvergunning die onder de richtlijn valt;
- De arbeidsmigrant is slachtoffer van arbeidsuitbuiting.
Belangrijk: de zoekperiode is nooit langer dan de resterende geldigheidsduur van de verblijfsvergunning. Als de vergunning dus over twee maanden verloopt, eindigt de zoekperiode op dat moment — niet na zes maanden.
Praktisch advies voor werkgevers en vergunninghouders
De nieuwe termijnen bieden rechten, maar vereisen ook alertheid. Ons advies:
- Dien aanvragen tijdig en volledig in. Een onvolledige aanvraag kan leiden tot hersteltermijnen die de beslistermijn opschorten. Zorg dat alle documenten — arbeidsovereenkomst, loonstroken, diploma’s — bij de eerste indiening compleet zijn.
- Werkgevers: start het proces ruim vóór de gewenste startdatum. Bij een werkgeverswisseling geldt weliswaar een beslistermijn van 45 dagen, maar de nieuwe werknemer mag pas starten na een positieve beslissing — of nadat de beslistermijn is verstreken. Plan hier dus rekening mee.
- Combineer aanvragen strategisch. Als een werkgeverswisseling samenvalt met een verlenging, kan het voordelig zijn om deze gelijktijdig in te dienen. Er gelden dan slechts eenmaal leges, en de kortste beslistermijn is leidend.
- Houd de zoekperiode in de gaten. Bij werkloosheid telt de klok onmiddellijk. Registreer de datum waarop de arbeidsovereenkomst eindigt en onderneem direct actie om binnen de zoekperiode een nieuwe werkgever te vinden.
- Schakel tijdig juridische bijstand in. De herziene richtlijn biedt meer bescherming, maar de procedures blijven complex. Met name bij niet-tijdig beslissen is het van belang dat de aanvraag procedureel onberispelijk is ingediend.
Heeft u vragen over de impact van de herziene single permit-richtlijn op uw situatie? Neem vrijblijvend contact met ons op, telefoon 020 223 24 66, of email ons info@arslanlitadvocaten.nl.
